Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 26 Φεβρουαρίου, 2012
Το γαϊτανάκι είναι αποκριάτικο έθιμο, που μόνο μικρός θυμάμαι να το έχω δει. Οι μεταμφιεσμένοι χορευτές χορεύουν γύρω από ένα κατακόρυφο κοντάρι, κρατώντας κορδέλες δεμένες στην κορυφή του. Με κάθε περιστροφή, οι κορδέλες τυλίγονται γύρω στο κοντάρι και επομένως κονταίνουν. Σήμερα πιο πολύ ακούγεται με τη μεταφορική σημασία που έχει πάρει η λέξη, που σημαίνει μια μπερδεμένη κατάσταση με εναλλαγές προσώπων. Προχτεσινός τίτλος εφημερίδας: Συνεχίζεται το γαϊτανάκι με τον εκατομμυριούχο βουλευτή. Όσο για την κυριολεξία, αν υπάρχουν ακόμα γαϊτανάκια στα καρναβάλια δεν το ξέρω, αλλά εμείς θα δούμε στο σημερινό άρθρο τρία γαϊτανάκια παλιών καιρών, ένα πραγματικό και δυο γελοιογραφικά.
Ξεκινάμε από το πραγματικό γαϊτανάκι, φωτογραφία από αποκριάτικο γιορτασμό στην Πλάκα, σε εξώφυλλο του περιοδικούΕικόνες, τις απόκριες του 1957.
Οι Εικόνες, που εκδόθηκαν στα τέλη του 1955 από την Ελένη Βλάχου, διακρίνονταν για την έμφαση που έδιναν στην εικονογράφηση, ξεκινώντας από το εξώφυλλο που σχεδόν πάντοτε είχε μία ενιαία φωτογραφία σε τετραχρωμία, όσο το δυνατόν ελεύθερη από τίτλους, κείμενα και λεζάντες. Συνήθως βέβαια, το εξώφυλλο παρουσίαζε κάποια σταρ του σινεμά ή άλλη διασημότητα (δείτε εδώ μερικά εξώφυλλα ακόμα). Από τις Εικόνες ξεκίνησε, σαν χαρτογράφος-εικονογράφος, και ο Μποστ. Στις μέσα σελίδες, οι φωτογραφίες ήταν ασπρόμαυρες, αλλά όχι λιγότερο εντυπωσιακές.
Το δεύτερο γαϊτανάκι, γελοιογραφικό, είναι παρμένο από ένα περιοδικό που έβγαινε επί δεκαετίες αλλά εξέδωσε ελάχιστα τεύχη για τον απλό λόγο ότι εκδιδόταν… μια φορά το χρόνο, τις απόκριες, με την ευκαιρία του αποκριάτικου χορού των συντακτών, δηλαδή των δημοσιογράφων. Ονομαζόταν “Ο φανός των συντακτών”. Το πρώτο τεύχος του Φανού βγήκε το 1918, στην κατοχή σταμάτησε, επανεκδόθηκε με την απελευθέρωση. Μάλλον σταμάτησε περί το 1950 αν και πρέπει να επανεκδόθηκε στη δεκαετία του 1960. Θα δούμε ένα γαϊτανάκι από το εξώφυλλο του Φανού των Συντακτών από τις απόκριες του 1945.
Ξεκινάμε από το πραγματικό γαϊτανάκι, φωτογραφία από αποκριάτικο γιορτασμό στην Πλάκα, σε εξώφυλλο του περιοδικούΕικόνες, τις απόκριες του 1957.
Οι Εικόνες, που εκδόθηκαν στα τέλη του 1955 από την Ελένη Βλάχου, διακρίνονταν για την έμφαση που έδιναν στην εικονογράφηση, ξεκινώντας από το εξώφυλλο που σχεδόν πάντοτε είχε μία ενιαία φωτογραφία σε τετραχρωμία, όσο το δυνατόν ελεύθερη από τίτλους, κείμενα και λεζάντες. Συνήθως βέβαια, το εξώφυλλο παρουσίαζε κάποια σταρ του σινεμά ή άλλη διασημότητα (δείτε εδώ μερικά εξώφυλλα ακόμα). Από τις Εικόνες ξεκίνησε, σαν χαρτογράφος-εικονογράφος, και ο Μποστ. Στις μέσα σελίδες, οι φωτογραφίες ήταν ασπρόμαυρες, αλλά όχι λιγότερο εντυπωσιακές.
Το δεύτερο γαϊτανάκι, γελοιογραφικό, είναι παρμένο από ένα περιοδικό που έβγαινε επί δεκαετίες αλλά εξέδωσε ελάχιστα τεύχη για τον απλό λόγο ότι εκδιδόταν… μια φορά το χρόνο, τις απόκριες, με την ευκαιρία του αποκριάτικου χορού των συντακτών, δηλαδή των δημοσιογράφων. Ονομαζόταν “Ο φανός των συντακτών”. Το πρώτο τεύχος του Φανού βγήκε το 1918, στην κατοχή σταμάτησε, επανεκδόθηκε με την απελευθέρωση. Μάλλον σταμάτησε περί το 1950 αν και πρέπει να επανεκδόθηκε στη δεκαετία του 1960. Θα δούμε ένα γαϊτανάκι από το εξώφυλλο του Φανού των Συντακτών από τις απόκριες του 1945.
